Nadchodzące wydarzenia

Prawo naturalne

In dulcedine societatis quaerere veritatem (łac. W słodkiej wspólnocie szukać prawdy)

Cykl spotkań skierowany do pracowników naukowych, doktorantów i studentów wydziałów prawa oraz prawników praktyków, ale także do nie-prawników – do wszystkich zainteresowanych tym, czym w rzeczywistości jest prawo.

Naszym celem jest wyjście poza redukcjonistyczne pojmowanie prawa jedynie jako przepisów prawa pozytywnego.

Spotkanie polega na prelekcji gościa oraz jego odpowiedziach na pytania uczestników.

Spotkania organizuje Andrzej Malinowski. Kontakt: prawonaturalne.solek@gmail.com

NAJBLIŻSZE SPOTKANIA

Czwartek 11 lutego 2021 r. od godz. 20:00 do godz. 21:15 (spotkanie przez internet) – dr Pablo Requena – ksiądz Prałatury Świętego Krzyża i Opus Dei. Ukończył medycynę, doktoryzował się z teologii moralnej. Wykłada bioetykę w Zakładzie Teologii Moralnej na Wydziale Teologicznym Papieskiego Uniwersytetu Świętego Krzyża w Rzymie. Członek Papieskiej Akademii Pro Vita, delegat Stolicy Świętej w Światowym Towarzystwie Medycznym (World Medical Association) – największej organizacji lekarskiej na świecie, zrzeszającej krajowe organizacje lekarskie z ponad 100 państw świata.

Temat spotkania: „Lekarz wobec żądania aborcji eugenicznej„. Spotkanie będzie tłumaczone z języka hiszpańskiego na język polski. Pytania będzie można zadawać po polsku. Kilka dni przed spotkaniem zamieścimy link do transmisji.

Marzec 2021 r. (spotkanie przez internet) – mgr Marcin Beściak, ur. 1990, absolwent wydziału MISH Uniwersytetu Jagiellońskiego i Instytutu Filologii Klasycznej Uniwersytetu Warszawskiego, obecnie doktorant (przygotowuje rozprawę dotyczącą renesansowej egzegezy Starego Testamentu). Zawodowo tłumacz z języka łacińskiego, niemieckiego, francuskiego i włoskiego. Zajmuje się zwłaszcza przekładami dzieł św. Tomasza z Akwinu. Aktualnie zaangażowany w wydanie Opera Omnia św. Tomasza w języku polskim – projekt realizowany przez Instytut Tomistyczny i Fundację Dominikańska Szkoła Teologii.

Temat spotkania: Traktat o prawie naturalnym Luigiego Tapparelli d’Azeglio SJ – wybrane zagadnienia. „Esej teoretyczny o prawie naturalnym” jest traktatem z zakresu filozofii moralnej, skoncentrowanym zwłaszcza na teorii społeczeństwa, państwa i prawa w ujęciu katolickim. Pionierski charakter tego opracowania polega na tym, że choć powstało w I połowie XIX wieku, autor stosuje klasyczną metodę tomistyczną, co w tamtym czasie (zwłaszcza w dziedzinie filozofii czy teologii moralnej) wcale nie było oczywiste ani powszechne. Tekst zasadniczy stanowi teoretyczny wykład poszczególnych zagadnień od najbardziej podstawowych (czym jest działanie, co jest celem działania, co to jest dobro itp.) aż po bardziej złożone problemy epoki (np. czy społeczność międzynarodowa jest społecznością naturalną, granice praw przysługujących władzy cywilnej, rozważania o formie sprawowania rządów, krytyka demokracji jako systemu utopijnego, itp.). Atrakcyjność tego dzieła dla dzisiejszego czytelnika może polegać choćby na tym, że autor odrzuca ideę umowy społecznej jako źródła prawa i państwa, wykazując zarazem, że władza cywilna jest poniekąd przedłużeniem władzy ojca nad własną rodziną, więc państwo i prawo są częścią (obiektywnego) porządku natury zamierzonego przez Stwórcę, a nie produktem subiektywnej woli samych obywateli. Z drugiej strony Taparelli jako prekursor nauki społecznej Kościoła i twórca pojęcia sprawiedliwości społecznej może być dla katolika cennym źródłem argumentów w dyskusji zarówno z liberałami i darwinistami społecznymi, jak i socjalistami. O trwałej wartości „Eseju o prawie naturalnym” najlepiej świadczy fakt, że inspirował się nim zarówno Leon XIII w encyklice „Rerum novarum”, jak i Jan XXIII w „Pacem in terris”.

Kilka dni przed spotkaniem zamieścimy link do transmisji.

Czwartek 15 kwietnia 2021 r. od godz. 20:00 do godz. 21:15 (spotkanie przez internet) – dr Paweł Błażewicz, ukończył historię na Uniwersytecie Wrocławskim, teologię na Papieskim Uniwersytecie Św. Krzyża w Rzymie, obronił doktorat na Uniwersytecie Nawarry w Hiszpanii, stypendysta École des Hautes Études en Sciences Sociales w Paryżu, nauczyciel w liceach z klasami francuskojęzycznymi we Wrocławiu i Warszawie; wychowawca, organizator i uczestnik wolontariatu młodzieżowego w kraju i za granicą.

Temat spotkania: „Co Bazyli Wielki może powiedzieć dzisiejszemu człowiekowi?” Nasz Gość opowie o tej wielkiej postaci wczesnego chrześcijaństwa nie odrzucającej tego, co prawdziwe w dziedzictwie starożytności klasycznej. Uwagi na tle książki „Pogańscy mistrzowie chrześcijan” (PIW, 2017). Kilka dni przed spotkaniem zamieścimy link do transmisji.

DOTYCHCZASOWE SPOTKANIA:

18 stycznia 2021 r. (spotkanie przez internet) – prof. Judith A. Reisman z Liberty University (Virginia, USA). Prof. Reisman skupiła większość swojej pracy na zwalczaniu pornografii jako pandemii i ujawnianiu nadużyć w badaniach Alfreda C. Kinseya. Jej książka „Kinsey: Crimes and Consequences” została niedawno przetłumaczona na język chiński. Jest założycielką i dyrektorką Reisman Institute, którego celem jest informowanie opinii publicznej o trudnościach, z jakimi borykają się dzieci w wyniku agresji jawnej seksualności. Temat spotkania: „Historia rewolucji obyczajowej w USA w latach 1945-2020”. Spotkanie odbyło się w języku angielskim bez tłumaczenia.

Prof. Reisman zwróciła uwagę na wykorzystywanie przez Alfreda Kinseya niewinnych dzieci do jego eksperymentów. Wskazała na dokonywane przez niego nadużycia. Nazwała go ojcem rewolucji obyczajowej w Stanach Zjednoczonych. Na przykładach gazet i wydawnictw przedstawiła zmianę, jaka zaszła w Ameryce w ostatnich kilkudziesięciu latach, szczególnie od lat 70 XX w. Głównym celem była seksualizacja małych dzieci. Zdaniem liderów obyczajowej rewolucji dziecko w wieku 7 lat może i powinno podejmować życie seksualne. Z biegiem czasu to, co dawniej było karane, teraz jest już nauczane w szkołach (np. aborcja czy homoseksualizm). Nastąpiła niezwykła inwazja pornografii. Aby dokonać pozytywnego przełomu należy obiektywnie i wyczerpująco informować społeczeństwo o zgubnych skutkach rewolucji seksualnej tak dla ogółu (rozpad więzi i destrukcja rodziny), jak i dla poszczególnego człowieka (zaburzenia psychiczne i obniżenie potencjału twórczego), dążąc do podjęcia debaty, której najwyraźniej nie chcą rzecznicy tej rewolucji w obawie przed ukazaniem jej rzeczywistych następstw. Po polsku dostępna jest książka prof. Reisman pt. „Kinsey – seks i oszustwo” (Wyd. Antyk Marcin Dybowski, 2002).

Relacja ze spotkania: https://youtu.be/8tTfUDNImAg

 

7 grudnia 2020 r. (spotkanie przez internet) – prof. Mark Regnerus, profesor socjologii na Uniwersytecie Teksańskim w Austin (Teksas, USA). Ostatnio opublikował w „Oxford University Press” dwie książki: „Przyszłość małżeństwa chrześcijańskiego” (2020 r.) i „Tani seks i transformacja człowieka, małżeństwa i monogamii” (2017 r.). Współpracuje z First Things, National Review i Public Discourse. Temat spotkania: „Czy to ma sens? Związki osób tej samej płci oczami amerykańskiego socjologa”. Spotkanie odbyło się w języku angielskim bez tłumaczenia. Prof. Regnerus zwrócił uwagę na kilka ważnych kwestii. Następuje zmiana języka, zmiana znaczenia słów (np. małżeństwo, wolność, równość), która zawsze poprzedza zmiany prawne. Są one wieloletnie i często są wynikiem procesów sądowych prowadzonych przez aktywistów. Używany skrót LGBT zawiera w sobie sprzeczne tendencje, gdyż litery LGB oznaczają tendencje nie kwestionujące istnienia płci, natomiast w przypadku litery T jest inaczej. Odnośnie litery T prelegent podniósł, że ta tendencja pojawia się nie od wczesnego dzieciństwa, podczas którego ktoś akceptuje swą płeć, ale dopiero w wieku nastoletnim, gdy młody człowiek spotka się w przestrzeni medialnej z tego typu możliwością. Związki partnerskie osób tej samej płci to próba skopiowania małżeństwa, tyle że z powodu biologicznej niemożności posiadania potomstwa i braku męsko-żeńskiej komplementarności jest ona nienaturalna i do granic możliwości wymuszona ustawicznym naciskiem medialno-polityczno-prawnym. Gdyby ten nacisk ustał, problem by w dużej mierze sam zniknął, gdyż tego typu związki – w odróżnieniu od małżeństwa – nie mają charakteru publicznego, lecz czysto prywatny, towarzyski. Państwo jako takie nie ma interesu, aby je instytucjonalizować i obdarzyć je przywilejami podobnymi do tych, jakimi cieszy się małżeństwo, jako że ze związków tych nie pochodzą dzieci, będące społecznym kapitałem na przyszłość. W tego typu związkach nie ma właściwego dla małżeństwa totalnego oddania się, bardzo częsta jest zmiana partnerów i nie ma oczekiwania na dzieci. Regułą jest w nich, że po śmierci partnera rodzina zmarłego nie utrzymuje żadnego kontaktu z żyjącym partnerem ich krewnego. Inaczej jest w rodzinach, gdzie krewni zmarłego małżonka często przygarniają pozostałą przy życiu wdowę czy wdowca i nadal uważają go za członka rodziny.

Nagranie spotkania:

 

29 października 2020 r. (spotkanie przez internet) – prof. UAM dr hab. Cezary Kościelniak z Zakładu Etyki Gospodarczej Wydziału Antropologii i Kulturoznawstwa UAM. Temat: „Uniwersytet i jego wpływ na kulturę”. W swej ostatniej książce pt. „Przemiany idei uniwersytetu” (PWN 2020) nasz Gość stawia pytania o misję i program uniwersytetu oraz sposób kształcenia. Dla poprawnego rozwoju społecznego konieczne są elity. Powinny one jednak służyć społeczeństwu, dla wspólnego dobra, dla dobra każdej osoby ludzkiej. Brakuje nam życia uniwersyteckiego w postaci spędzania większej ilości czasu profesorów ze studentami, przebywania razem, rozmawiania i wspólnego spożywania posiłków. Tworzy się w ten sposób prawdziwa wspólnota akademicka. Dobrym pomysłem mogą być małe, elitarne uczelnie. Muszą one mieć jednak solidne podstawy ekonomiczne. Pan Profesor wyraził też swoją najwyższą dezaprobatę wobec aktów wandalizmu i przemocy wobec Kościoła w naszym Kraju, do jakich dochodzi w tych dniach.

15 września 2020 r. (stacjonarnie w Sołku) – prof. UAM dr hab. Mateusz Stróżyński z Instytutu Filologii Klasycznej UAM. Temat spotkania: „Ewolucja pojęcia natury  w antyku, średniowieczu i czasach nowożytnych”. Niezwykle ciekawie i przystępnie nasz Gość opowiedział o normatywnym ujęciu natury jako istoty człowieka i zarazem powinności i ideału do realizacji oraz o odejściu od tego w czasach nowożytnych. Zwrócił uwagę na konieczność walki wewnętrznej w celu realizowania swej natury. To, że istnieją – nawet liczni – ludzie postępujący źle wcale nie oznacza, że złe postępowanie należy do natury człowieka. Dzisiaj wyrażenie „bądź naturalny” rozumie się najczęściej jako „bądź spontaniczny”, „rób, co chcesz”. Jest tak dlatego, że dziś często naturę utożsamia się z emocjonalnością, uczuciami, ale już nie z rozumem i szukaniem dobra. Każdy człowiek, aby być prawdziwie szczęśliwy, powinien działać zgodnie ze swoją naturą, ale rozumianą nie jako jedynie uczucia, które są bardzo zmienne, ale ma zastanawiać się, namyślać, gdzie jest rzeczywiste dobro i w ten sposób swoją naturę realizować. W ten sposób przed każdym z nas otwiera się pasjonująca panorama pracy nad sobą, codziennego zmagania się, aby być prawdziwie sobą przez walkę ze swymi słabościami, porządkowanie i właściwe ukierunkowywanie swych uczuć w celu realizowania tego, kim naprawdę jesteśmy.

23 czerwca 2020 r. (spotkanie przez internet) – dr. hab. Paweł Skibiński, ur. 1973 r., doktorat na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego w 2001 r., habilitacja tamże w 2014 r. Od 2001 r. adiunkt w Zakładzie Historii XX w. Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego. Staż na Uniwersytecie Navarry w Pampelunie (1999 r.), stypendium MSZ Hiszpanii (2000 r.). Od 2006 r. do 2008 r. kierował działem Badawczym Muzeum Historii Polski. Od 2010 r. do 2015 r. był dyrektorem Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego. Od 2015 r. ekspert Centrum Myśli Jan Pawła II. Specjalizuje się w historii Hiszpanii, Polski i Kościoła katolickiego w XX wieku. Autor wielu książek i artykułów naukowych. Więcej: https://www.centrumjp2.pl/dr-hab-pawel-skibinski/ oraz http://www.ihuw.pl/instytut/o-instytucie/pracownicy/dr-hab-pawel-skibinski Temat spotkania: „Czy państwo może wszystko? Refleksje na wybranych przykładach z XX w.”.

Nagranie: https://anchor.fm/prawo-naturalne/episodes/Czy-pastwo-moe-wszystko-eg2v62

16 czerwca 2020 r. (spotkanie przez internet) – prof. Rafael Domingo, profesor prawa w Centre for Study of Law and Religion na Emory University w Atlancie (Georgia, USA) i na Uniwersytecie Navarry w Hiszpanii. Jego ostatnie książki to „Nowe prawo globalne” (Cambridge University Press, 2010), „Bóg i system prawny” (Cambridge, 2016), „Wielcy chrześcijańscy prawnicy w historii Hiszpanii” (Cambridge, 2016), „Prawo rzymskie: wprowadzenie” (Routledge, 2018), „Wielcy chrześcijańscy prawnicy w historii Francji” (Cambridge, 2019) oraz „Prawo globalne i chrześcijaństwo” (Routledge, 2020). Więcej: https://law.emory.edu/faculty/affiliates-fellows/domingo-profile.html Temat spotkania: „Toward the Spiritualization of Law and Politics”. Prof. Rafael Domingo wygłosił 30 minutowy wykład po angielsku (bez tłumaczenia), a następnie odpowiadał na pytania.

Nagranie: https://www.youtube.com/watch?v=OGzj6jyvoCI&feature=youtu.be

Maj 2020 r. (spotkanie przez internet) – ks. prof. Angel Rodríguez Luño, światowej sławy moralista z rzymskiego Papieskiego Uniwersytetu Świętego Krzyża, ksiądz Prałatury Świętego Krzyża i Opus Dei, profesor teologii moralnej fundamentalnej na Wydziale Teologicznym Papieskiego Uniwersytetu Świętego Krzyża w Rzymie, konsultor Kongregacji Nauki Wiary od 1993 r., kapelan Jego Świątobliwości od 2003 r. i członek zwykły Papieskiej Akademii Życia od 2004 r. Temat spotkania: „Czym jest prawo naturalne?” Spotkanie było tłumaczone z języka hiszpańskiego na język polski, po czym nastąpiły pytania licznej publiczności.

Nagranie: https://youtu.be/FGKemIzNCoI

Kwiecień 2020 r. (spotkanie przez internet) – dr Grzegorz Blicharz, doktor nauk prawnych, mgr filozofii, adiunkt w Katedrze Prawa Rzymskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Temat: „Niepisane źródła prawa”.

Luty 2020 r.prof. Adam Szafrański, Zakład Administracyjnego Prawa Gospodarczego i Bankowego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Temat: „Przedsiębiorca idealny. Zysk i dobro wspólne”.

Styczeń 2020 r.Robert Mazelanik, dyrektor Ośrodka Akademickiego „Sołek”, absolwent kierunku Badania Edukacyjne na Uniwersytecie Oksfordzkim. Temat: „Natura a kultura w edukacji chłopców i dziewcząt”.

Grudzień 2019 r.prof. Marek Piechowiak, kierownik Katedry Teorii, Filozofii i Historii Prawa Instytutu Prawa Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej (SWPS). Temat: „O relacji niektórych koncepcji prawa naturalnego do prawa pozytywnego”.

Listopad 2019 r. – prof. Grzegorz Kucharczyk, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk. Temat: „Geneza nazizmu”. Nagranie ze spotkania na stronie Radia Poznań: http://radiopoznan.fm/audycja/arsenal-kultury/arsenal-kultury-14-01-2020

Październik 2019 r.dr Marcin Romanowski, adiunkt w Katedrze Teorii i Filozofii Prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Kard. Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Temat: „Pojęcie prawne osoby”.

Wrzesień 2019 r. – prof. Michał Michalski, Zakład Etyki Gospodarczej Instytutu Kulturoznawstwa Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Temat: „Gender czyli bitwa o rozum”.

Lipiec 2019 r. mgr Maciej Sławiński, doktorant Instytutu Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Temat: „Natura”.

Czerwiec 2019 r. – dr Wojciech Sych, sędzia Trybunału Konstytucyjnego; b. sędzia SO w Poznaniu, od 2012 r. stały wykładowca Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury; od grudnia 2013 r. do stycznia 2016 r. członek Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego. Temat: „Sprawiedliwość sądowa. Zarys problemu w świetle doświadczeń sędziego karnisty”.

Kwiecień 2019 r. – mgr Tomasz Bednarek, stypendysta-doktorant w Instytucie Filozofii Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Temat: „Koncepcja prawa natury u sofistów”.

Marzec 2019 r. – prof. Marek Piechowiak, kierownik Katedry Teorii, Filozofii i Historii Prawa Instytutu Prawa Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej (SWPS). Temat: „Platon o sprawiedliwości”.

Luty 2019 r. – prof. Witold Płowiec, kierownik Zakładu Prawa Konstytucyjnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Temat: „Rola sądu konstytucyjnego we współczesnym państwie demokratycznym”. Poniżej zdjęcie z tego spotkania.

Styczeń 2019 r. – prof. Justyn Piskorski, kierownik Katedry Prawa Karnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu, sędzia Trybunału Konstytucyjnego. Temat: „Władza. Praktyczne sposoby podejmowania decyzji”.

Grudzień 2018 r. – prof. Michał Michalski, Zakład Etyki Gospodarczej Instytutu Kulturoznawstwa Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Temat: „Rodzina – gatunek zagrożony?”.

Listopad 2018 r. – dr Bartłomiej Wróblewski, Katedra Prawa Publicznego Instytutu Prawa Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej (SWPS). Temat: „Ochrona życia”.

Październik 2018 r. – ks. dr Jan ODogherty. Temat: „Klauzula sumienia”.

Wrzesień 2018 r. – prof. Marek Piechowiak, kierownik Katedry Teorii, Filozofii i Historii Prawa Instytutu Prawa Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej (SWPS). Temat: „Koncepcja prawa naturalnego według św. Tomasza z Akwinu”.

Lipiec 2018 r. – prof. Adam Szafrański, Zakład Administracyjnego Prawa Gospodarczego i Bankowego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Temat: „Sprawiedliwość w ujęciu prof. Javiera Hervady”.

Lipiec 2018 r. – mgr Maciej Sławiński, doktorant Instytutu Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Temat: „Przełom kartezjański w filozofii”.

Czerwiec 2018 r. – ks. dr Adam Sikora, Zakład Teologii Moralnej, Duchowości Katolickiej i Katolickiej Nauki Społecznej Wydziału Teologicznego UAM. Temat: „Prawo moralne naturalne”.

PODSTAWOWA BIBLIOGRAFIA

I. Antropologia

S. Swieżawski „Św. Tomasz na nowo odczytany”

II. Prawo naturalne

  1. Sherif Girgis, Robert P. George, Ryan T. Anderson „What is Marriage?”, Harvard Journal of Law and Public Policy, Vol. 34, No.1, pp. 245-287, Winter 2010 dostępny: https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1722155
  2. Międzynarodowa Komisja Teologiczna „W poszukiwaniu etyki uniwersalnej. Nowe spojrzenie na prawo naturalne”, 2009 r.
  3. Suma teologiczna I-II, q. 91 a. 2, q. 94 i q. 100 a. 1
  4. J. Salij OP „Prawo naturalne w ujęciu św. Tomasza z Akwinu”
  5. W. Dziedziak „O prawie słusznym. Perspektywa systemu prawa stanowionego”, Wyd. UMCS , Lublin 2015 r.
  6. „Prawo naturalne – natura prawa” red. P. Dardziński, ks. F. Longchamps de Berier, K. Szczucki, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2011 r.
  7. J. Hervada „Prawo naturalne. Wprowadzenie”, Wyd. Petrus
  8. J. Hervada „Historia prawa naturalnego”, Wyd. Petrus
  9. M. A. Krąpiec OP „Człowiek i prawo naturalne”, Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu, Lublin 2009 r.

  •