Prawo naturalne

In dulcedine societatis quaerere veritatem (łac. w słodkiej wspólnocie szukać prawdy)

Cykl spotkań skierowany do pracowników naukowych, doktorantów i studentów wydziałów prawa oraz prawników praktyków, ale także do nie-prawników – do wszystkich zainteresowanych tym, czym w rzeczywistości jest prawo.

Naszym celem jest wyjście poza redukcjonistyczne pojmowanie prawa jedynie jako przepisów prawa pozytywnego.

Spotkanie polega na prelekcji gościa oraz jego odpowiedziach na pytania uczestników.

Spotkania organizuje Andrzej Malinowski. Kontakt: prawonaturalne.solek@gmail.com

NAJBLIŻSZE SPOTKANIE:

Czwartek 29 października 2020 r. godz. 18:15 (stacjonarnie w Sołku – ul. Pałucka 40 w Poznaniu) – prof. UAM dr hab. Cezary Kościelniak z Zakładu Etyki Gospodarczej Wydziału Antropologii i Kulturoznawstwa UAM. Temat: „Uniwersytet i jego wpływ na kulturę”. W swej ostatniej książce pt. „Przemiany idei uniwersytetu” (PWN 2020) nasz Gość stawia pytania o misję i model uniwersytetu oraz sposób kształcenia.

Czy dziś aktualna jest jeszcze misja założycielska średniowiecznych uniwersytetów wyrażająca się w paremii in dulcedine societatis quaerere veritatem (łac. w słodkiej wspólnocie szukać prawdy)? Czy dotarcie do prawdy nadal jest celem uniwersytetu? Jaki jest jego wpływ na kulturę? Te i inne pytania są szczególnie istotne w dobie zmagań o wolność badań naukowych i wolność debaty od ideologicznych ograniczeń na uczelniach wyższych nie tylko w Polsce, ale i innych krajach na świecie, szczególnie w Stanach Zjednoczonych i krajach zachodniej Europy.

Zostanie zachowany dystans społeczny. Prosimy zabrać maseczki. Serdecznie zapraszamy.

DOTYCHCZASOWE SPOTKANIA:

15 września 2020 r. (już stacjonarnie w Sołku) – prof. UAM dr hab. Mateusz Stróżyński z Instytutu Filologii Klasycznej UAM. Temat spotkania: „Ewolucja pojęcia natury  w antyku, średniowieczu i czasach nowożytnych”. Niezwykle ciekawie i przystępnie nasz Gość opowiedział o normatywnym ujęciu natury jako istoty człowieka i zarazem powinności i ideału do realizacji oraz o odejściu od tego w czasach nowożytnych. Zwrócił uwagę na konieczność walki wewnętrznej w celu realizowania swej natury. To, że istnieją – nawet liczni – ludzie postępujący źle wcale nie oznacza, że złe postępowanie należy do natury człowieka. Dzisiaj wyrażenie „bądź naturalny” rozumie się najczęściej jako „bądź spontaniczny”, „rób, co chcesz”. Jest tak dlatego, że dziś często naturę utożsamia się z emocjonalnością, uczuciami, ale już nie z rozumem i szukaniem dobra. Każdy człowiek, aby być prawdziwie szczęśliwy, powinien działać zgodnie ze swoją naturą, ale rozumianą nie jako jedynie uczucia, które są bardzo zmienne, ale ma zastanawiać się, namyślać, gdzie jest rzeczywiste dobro i w ten sposób swoją naturę realizować. W ten sposób przed każdym z nas otwiera się pasjonująca panorama pracy nad sobą, codziennego zmagania się, aby być prawdziwie sobą przez walkę ze swymi słabościami, porządkowanie i właściwe ukierunkowywanie swych uczuć w celu realizowania tego, kim naprawdę jesteśmy.

23 czerwca 2020 r. (spotkanie przez internet) – dr. hab. Paweł Skibiński, ur. 1973 r., doktorat na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego w 2001 r., habilitacja tamże w 2014 r. Od 2001 r. adiunkt w Zakładzie Historii XX w. Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego. Staż na Uniwersytecie Navarry w Pampelunie (1999 r.), stypendium MSZ Hiszpanii (2000 r.). Od 2006 r. do 2008 r. kierował działem Badawczym Muzeum Historii Polski. Od 2010 r. do 2015 r. był dyrektorem Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego. Od 2015 r. ekspert Centrum Myśli Jan Pawła II. Specjalizuje się w historii Hiszpanii, Polski i Kościoła katolickiego w XX wieku. Autor wielu książek i artykułów naukowych. Więcej: https://www.centrumjp2.pl/dr-hab-pawel-skibinski/ oraz http://www.ihuw.pl/instytut/o-instytucie/pracownicy/dr-hab-pawel-skibinski Temat spotkania: „Czy państwo może wszystko? Refleksje na wybranych przykładach z XX w.”. Arcyciekawe spotkanie. Nagranie: https://anchor.fm/prawo-naturalne/episodes/Czy-pastwo-moe-wszystko-eg2v62

16 czerwca 2020 r. (spotkanie przez internet) – prof. Rafael Domingo, profesor prawa w Centre for Study of Law and Religion na Emory University w Atlancie (Georgia, USA) i na Uniwersytecie Navarry w Hiszpanii. Jego ostatnie książki to „Nowe prawo globalne” (Cambridge University Press, 2010), „Bóg i system prawny” (Cambridge, 2016), „Wielcy chrześcijańscy prawnicy w historii Hiszpanii” (Cambridge, 2016), „Prawo rzymskie: wprowadzenie” (Routledge, 2018), „Wielcy chrześcijańscy prawnicy w historii Francji” (Cambridge, 2019) oraz „Prawo globalne i chrześcijaństwo” (Routledge, 2020). Więcej: https://law.emory.edu/faculty/affiliates-fellows/domingo-profile.html Temat spotkania: „Toward the Spiritualization of Law and Politics”. Prof. Rafael Domingo wygłosił 30 minutowy wykład po angielsku (bez tłumaczenia), a następnie odpowiadał na pytania. Dziękujemy wszystkim za udział. Nagranie ze spotkania: https://www.youtube.com/watch?v=OGzj6jyvoCI&feature=youtu.be

Maj 2020 r. (spotkanie przez internet) – ks. prof. Angel Rodríguez Luño, światowej sławy moralista z rzymskiego Papieskiego Uniwersytetu Świętego Krzyża, ksiądz Prałatury Świętego Krzyża i Opus Dei, profesor teologii moralnej fundamentalnej na Wydziale Teologicznym Papieskiego Uniwersytetu Świętego Krzyża w Rzymie, konsultor Kongregacji Nauki Wiary od 1993 r., kapelan Jego Świątobliwości od 2003 r. i członek zwykły Papieskiej Akademii Życia od 2004 r. Temat spotkania: „Czym jest prawo naturalne?” Spotkanie było tłumaczone z języka hiszpańskiego na język polski, po czym nastąpiły pytania licznej publiczności. Za udział wszystkim dziękujemy. Nagranie https://youtu.be/FGKemIzNCoI

Kwiecień 2020 r. (spotkanie przez internet) – dr Grzegorz Blicharz, doktor nauk prawnych, mgr filozofii, adiunkt w Katedrze Prawa Rzymskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Temat: „Niepisane źródła prawa”.

Luty 2020 r. – prof. Adam Szafrański, Zakład Administracyjnego Prawa Gospodarczego i Bankowego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Temat: „Przedsiębiorca idealny. Zysk i dobro wspólne.”

Styczeń 2020 r. – Robert Mazelanik, dyrektor Ośrodka Akademickiego „Sołek”, absolwent kierunku Badania Edukacyjne na Uniwersytecie Oksfordzkim. Temat: „Natura a kultura w edukacji chłopców i dziewcząt”.

Grudzień 2019 r. – prof. Marek Piechowiak, kierownik Katedry Teorii, Filozofii i Historii Prawa Instytutu Prawa Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej (SWPS). Temat: „O relacji niektórych koncepcji prawa naturalnego do prawa pozytywnego”.

Listopad 2019 r. – prof. Grzegorz Kucharczyk, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk. Temat: „Geneza nazizmu”. Nagranie ze spotkania na stronie Radia Poznań: http://radiopoznan.fm/audycja/arsenal-kultury/arsenal-kultury-14-01-2020

Październik 2019 r. – dr Marcin Romanowski, adiunkt w Katedrze Teorii i Filozofii Prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Kard. Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Temat: „Pojęcie prawne osoby”.

Wrzesień 2019 r. – prof. Michał Michalski, Zakład Etyki Gospodarczej Instytutu Kulturoznawstwa Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Temat: „Gender czyli bitwa o rozum”.

Lipiec 2019 r. – mgr Maciej Sławiński, doktorant Instytutu Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Temat: „Natura”.

Czerwiec 2019 r. – dr Wojciech Sych, sędzia Trybunału Konstytucyjnego; b. sędzia SO w Poznaniu, od 2012 r. stały wykładowca Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury; od grudnia 2013 r. do stycznia 2016 r. członek Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego. Temat: „Sprawiedliwość sądowa. Zarys problemu w świetle doświadczeń sędziego karnisty.”

Kwiecień 2019 r. – mgr Tomasz Bednarek, stypendysta-doktorant w Instytucie Filozofii Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Temat: „Koncepcja prawa natury u sofistów”.

Marzec 2019 r. – prof. Marek Piechowiak, kierownik Katedry Teorii, Filozofii i Historii Prawa Instytutu Prawa Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej (SWPS). Temat: „Platon o sprawiedliwości”

Luty 2019 r. – prof. Witold Płowiec, kierownik Zakładu Prawa Konstytucyjnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Temat: „Rola sądu konstytucyjnego we współczesnym państwie demokratycznym”. Poniżej zdjęcie z tego spotkania.

Styczeń 2019 r. – prof. Justyn Piskorski, kierownik Katedry Prawa Karnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu, sędzia Trybunału Konstytucyjnego. Temat: „Władza. Praktyczne sposoby podejmowania decyzji.”

Grudzień 2018 r. – prof. Michał Michalski, Zakład Etyki Gospodarczej Instytutu Kulturoznawstwa Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Temat: „Rodzina – gatunek zagrożony?”

Listopad 2018 r. – dr Bartłomiej Wróblewski, Katedra Prawa Publicznego Instytutu Prawa Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej (SWPS). Temat: „Ochrona życia”.

Październik 2018 r. – ks. dr Jan ODogherty. Temat: „Klauzula sumienia”.

Wrzesień 2018 r. – prof. Marek Piechowiak, kierownik Katedry Teorii, Filozofii i Historii Prawa Instytutu Prawa Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej (SWPS). Temat: „Koncepcja prawa naturalnego według św. Tomasza z Akwinu”.

Lipiec 2018 r. – prof. Adam Szafrański, Zakład Administracyjnego Prawa Gospodarczego i Bankowego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Temat: „Sprawiedliwość w ujęciu prof. Javiera Hervady”.

Lipiec 2018 r. – mgr Maciej Sławiński, doktorant Instytutu Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Temat: „Przełom kartezjański w filozofii”.

Czerwiec 2018 r. – ks. dr Adam Sikora, Zakład Teologii Moralnej, Duchowości Katolickiej i Katolickiej Nauki Społecznej Wydziału Teologicznego UAM. Temat: „Prawo moralne naturalne”.

PODSTAWOWA BIBLIOGRAFIA

I. Antropologia

S. Swieżawski „Św. Tomasz na nowo odczytany”

II. Prawo naturalne

  1. Międzynarodowa Komisja Teologiczna „W poszukiwaniu etyki uniwersalnej. Nowe spojrzenie na prawo naturalne”, 2009 r.
  2. Suma teologiczna I-II, q. 91 a. 2, q. 94 i q. 100 a. 1
  3. J. Salij OP „Prawo naturalne w ujęciu św. Tomasza z Akwinu”
  4. W. Dziedziak „O prawie słusznym. Perspektywa systemu prawa stanowionego”, Wyd. UMCS , Lublin 2015 r.
  5. „Prawo naturalne – natura prawa” red. P. Dardziński, ks. F. Longchamps de Berier, K. Szczucki, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2011 r.
  6. J. Hervada „Prawo naturalne. Wprowadzenie”, Wyd. Petrus
  7. J. Hervada „Historia prawa naturalnego”, Wyd. Petrus
  8. M. A. Krąpiec OP „Człowiek i prawo naturalne”, Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu, Lublin 2009 r.